Klâsik musikimizin ana ritm unsuru olan Kudüm, vurmalı sazlarımızın en önemlilerindendir. Tarihte Dinî ve lâ dînî musikîmizin icrasında yardımcı vurmalı sazlarla birlikte bilhassa KUDÜM kullanıla gelmiÅŸtir. Kös’ün küçüÄŸü ve nakkarenin de biraz büyüÄŸü olan Kudüm, 4 parçadan meydana gelmiÅŸtir;
1-) Bakır gövde
2-) Deve derisi
3-) Simitler
4-) Zahme
1-) BAKIR GÖVDE: Tas ÅŸeklinde olup biri büyük diÄŸeri küçük iki parçadır. Bakırın içine bir miktar altın karışmış olanı makbul ve matluptur. Dövülerek arzu edilen ÅŸekil verilir.
BüyüÄŸünün çapı 30cm
KüçüÄŸünün çapı 28 cm
ikisinin de yükseklikleri 16 cm. olan Prototip Kesinlik kazanmıştır.
2-) DEVE DERÄ°SÄ°: Kudümde arzu edilen tonalite’nin meydana gelmesi için muhakkak deve derisi kullanmak lâzımdır. Kalınlığı 5 mm. olan deve derisi özel bıçaklarla traÅŸlanarak 2 mm. ye indirilir. “DÜM” sesi verecek olan büyük çaplı bakır gövdeye gerilecek olan deri kalınlığı 2 mm,. “TEK” sesi verecek olan küçük çaplı bakır gövdeye gerilecek olan deri kalınlığı ise 1 mm. olmalıdır. Her iki çaptaki bakır, deriler üzerine yatırılarak, kendi çaplarından 2 cm. fazlası kalemle iÅŸaretlenerek kesilir. Her iki deri 19 eÅŸit parçaya bölünerek zımba ile delinir, özel bir atkı sistemi ile deriler bakır üstüne gerilir. Deri germe iÅŸlemi için naylon karışımı ipler kullanılabilir.
3-) SÄ°MÄ°TLER: ViÅŸtal veya kıtık dediÄŸimiz dolgu maddeleri ile doldurularak yapılan simitlerin orta boÅŸluklarına kudümler oturtulur, öne doÄŸru istenilen eÄŸim saÄŸlanır. Simitlerin en önemli ödevleri Kudüm’ün yerle baÄŸlantısını kesmek ve ona elastikiyet saÄŸlamaktır. Bu da Tonalite için çok gereklidir.
4-) ZAHMELER: Kudümü çalmak için kullanılan uçları yuvarlak aÄŸaç çubuklardır. YumuÅŸak ve orta yumuÅŸaklıktaki aÄŸaçlardan yapılırlar.
Ana gövdenin etrafı 4 parça sahtiyan deriden bir kılıf ile kaplanır.
Bu ÅŸekilde yapılan bir kudümün akordunu uzun yıllar muhafaza ettiÄŸi tecrübeyle sabittir.
Buraya kadar yapım özelliklerini anlatmaya çalıştığımız KUDÜM Mevlevilerce kutsal sayılmış ve “KUDÜM-Ü ÅžERiF” diye anılmıştır.
Siz sevgili müzik dostlarımıza her ay farklı bir çalğıyı tanıtmaya çalışacağız bol müzikli günler sevgiyle kalın:))))
